Bestemmingsplannen en vergunningen worden vaker bij de rechter aangevochten, maar dit geval is bijzonder omdat de enige partijen die tegen de ontwikkeling zijn opgekomen concurrenten zijn. Aldi en Albert Heijn vrezen voor een hap(je) uit hun omzet aldaar als er een Lidl wordt toegevoegd in Dronten. Concurrenten hebben uiteraard de mogelijkheid om voor hun eigen belangen op te komen, maar daar zijn zowel juridische als (rechts)ethische grenzen aan.
In deze zaak zou je zeker kunnen zeggen dat die grenzen zijn overschreden. Zowel Aldi als de Albert Heijn hadden geen overtuigend verhaal. Albert Heijn kwam bijvoorbeeld onder andere op voor zijn supermarkten in Swifterbant en Biddinghuizen (waar al een Lidl zit). Die supermarkten liggen meer dan 8 kilometer van de nieuwe Lidl, met verschillende alternatieven daar nog dichterbij. De Raad van State oordeelt dan ook terecht dat die twee supermarkten niet in hun belang worden geraakt.
Verder voert Aldi aan dat er te weinig parkeerplaatsen zijn en dat de (fiets)verkeersafwikkeling onvoldoende is bij de nieuwe Lidl. Dit gaat Aldi volgens de Raad van State vrij vertaald ‘niets aan’, omdat de Aldi zich op 2 kilometer van de Lidl bevindt. Je kunt niet piepen over de parkeersituatie of fietsveiligheid als dat jou niet aangaat. Aldi maakte het overigens nog bonter en kwam niet eens opdagen bij de zitting.
Het opkomen tegen een ontwikkeling veroorzaakt dusdanig veel ‘juridische hinder’ dat ook kansloze zaken effect kunnen hebben”
Waarom Aldi en Albert Heijn – en Lidl zelf ook in andere gevallen – dan toch een weinig kansrijke zaak hebben doorgezet is (waarschijnlijk) gelegen in de reden dat het opkomen tegen een ontwikkeling dusdanig veel ‘juridische hinder’ veroorzaakt dat ook kansloze zaken effect kunnen hebben.
Ontwikkelaars zullen niet beginnen met de bouw voordat de vergunning onherroepelijk is en dat kun je al snel een jaar of twee uitstellen door in beroep te gaan (zoals ook hier). Dan hebben Albert Heijn en Aldi gedurende die twee jaar vertraging nog geen last van de nieuwe Lidl. Hoewel dat een slimme en effectieve tactiek is, is het de vraag of dit moet worden getolereerd, omdat de vaak ook maatschappelijke of woningontwikkelingen worden vertraagd (die bij de supermarkt worden gebouwd).
Daarnaast blijft het de vraag of je de toch al drukke bestuursrechter moet willen lastigvallen met dergelijke symbolische procedures.
Ook zijn er ontwikkelingen waar écht iets mis mee is, die zullen mogelijk eerder door de rechter worden afgewezen omdat het weer een ‘retailvete’ – bouwmarkten doen hier ook vrolijk aan mee – is.
De enige oplossing hiervoor ligt bij de (retail)partijen zelf, want je kunt natuurlijk geen partijen verbieden om naar de rechter te stappen. Misschien is de slag om Dronten de aanloop naar een wapenstilstand.
