Jumbo gaat zich aansluiten bij de cao voor E-commerce Nederland. Dat is de cao van Picnic, Gorillas en Zapp, afgesloten met vakbond de Unie. Die cao is omstreden omdat er ook al een supermarkt-cao met de VGL is afgesloten, de traditionele cao waar heel veel stenen én webmedewerkers van supermarkten onder vallen. Als er twee cao’s zijn dan is natuurlijk de vraag welke het gunstigst is. Dat is een lastige vraag. Een cao kan gunstig zijn voor werkgevers, lees goedkoop. Het kan ook gunstig zijn voor werknemers, lees goed loon en goede arbeidsvoorwaarden. Die twee gaan schijnbaar niet samen.
De cao waar Jumbo nu instapt is ook een wat bijzondere. Hij lijkt namelijk aan beide voorwaarden te voldoen. Hij is aantrekkelijk voor jongere instappers. Het nadeel: blijf niet hangen, want je groeit veel langzamer door. Per saldo, zeggen de experts, is die dus goedkoper voor werkgevers. Die bijvoorbeeld minder besteden aan ziekteregelingen of pensioen en een deel van die besparingen doorsluizen naar de junior-medewerkers voor iets extra nettoloon als aanvangssalaris. Een deel houden ze ook zelf. En als die medewerker niet ziek wordt of zijn pensioenopbouw op 20-jarige leeftijd minder belangrijk vindt, dan kan dat. Voor jonge mensen gelden beide.
Jumbo heeft ervaring met het spelen met cao’s en arbeidsvoorwaarden. Ik interviewde in januari cao-jurist Nielsen Jansen daarover. Hij zei: ‘Jumbo heeft bijvoorbeeld al een AVR, arbeidsvoorwaardelijke afspraken met de ondernemingsraad (OR), maar die gelden alleen voor de mensen in de dc’s. Dat is destijds een enorme kostenbesparing geweest voor Jumbo, met name bij uitzendkrachten: Jumbo hield de arbeidsvoorwaarden voor bestaande medewerkers overeind, maar de inleningsbeloning voor uitzendkrachten was ineens fors lager.’
Hier speelt nog heel wat anders. De essentie van een cao is dat werkgevers in een branche besluiten om niet te gaan concurreren op arbeidsvoorwaarden en loon. Dat heeft een heel banaal doel: ze willen voorkomen dat er door concurrentie om de beste of de meest schaarse medewerkers ineens een loongolf komt. Jumbo speelt dan ook met vuur. Binnen het bedrijf zijn er ook ineens verschillende figuren met verschillende loonstroken, die elkaar scheef aankijken.
Maar de concurrentie zal ook niet stilzitten. Opent Jumbo hiermee de deur naar concurreren op loon en arbeidsvoorwaarden, alles wat een cao wil voorkomen? Er is nog een element. De bestaande VGL-cao wordt door bonden en door experts nu al als karig gezien. Als deze branche dan verder op lonen gaat concurreren in een zeer krappe arbeidsmarkt dan is het leed niet te overzien, zeker niet voor degene die straks het minst betaalt of de boel uitkleedt. Lezen we wat er rond Schiphol gaande is? Dick Benschop, president-directeur van Schiphol: 'Lange tijd stonden groei en kosten vooraan, maar dat is niet meer zo. Het gaat nu om kwaliteit en daar hoort ook kwaliteit van werk bij.'
