Never waste a good crisis. Het is een enorm cliché, maar ook gloeiend waar. Deze week sprak ik een flink aantal mensen, over Jumbo. De Frits-crisis bij Jumbo biedt mogelijkheden om de formule weer eens drastisch te herijken, luidt de consensus. En dan komen er elementen aan bod als cultuur, formule en organisatie. Laten we ze eens aflopen.
Als het gaat om cultuur dan is Jumbo nog steeds een familiebedrijf met tot voor kort Frits van Eerd als onbetwiste ceo. Dat heeft voordelen. Een familiebedrijf kijkt naar overleven op de lange termijn. Een familiebedrijf kan ook snel beslissingen nemen. De keerzijde: een familiebedrijf neemt soms beslissingen op intuïtie en voor je het weet heb je een aandeel in Gorillas, breid je uit naar België en roep je dat je voortaan ‘duurzaam’ gaat zijn, terwijl je dat in je hart en ziel niet bent. Wees eerlijk, geen enkele formule ter wereld zal zeggen naar duurzaamheid te streven en zich dan verbinden aan de Formule 1. Ook schaatsen en fietsen zijn als sport minder geschikt voor een supermarktorganisatie dan voetbal. Wie spaart er Rogliz- of Vingegaard-plaatjes? Kortom, er mogen best fundamentele vraagtekens worden gezet bij Jumbo als familiebedrijf.
Dan komen we bij de organisatie. De kracht van Jumbo is ook opportunisme. Dat leidde tot de grote overnames, het sponsoren van een wielerploeg (want koopje) en het kopen van La Place (ook een koopje) en Hema (uit gevoel?). Daar moet je als werknemer in mee kunnen en willen gaan. Want wat is nu het allerbelangrijkste punt aan de horizon? Het winnen van de Tour? Verstappen wereldkampioen? Ik hoor ook dat de organisatie wel wat gestroomlijnd kan worden: minder maar betere mensen? En dat Jumbo hier en daar in the backoffice redelijk houtje-touwtje in elkaar zit. Ook daar zouden visie en structuur, maar vooral saai commitment Jumbo verder kunnen brengen.
Wat is het allerbelangrijkste punt aan de horizon? Het winnen van de Tour? Verstappen wereldkampioen? Of een ijzersterk Jumbo? ”
En dan de formule, die is vastlaag. Ik heb al vaker betoogd dat ik me afvraag of klanten vastlaag wel willen. Ze willen volgens mij twee andere dingen: af en toe een cadeautje (aanbiedingen) en het gevoel overall niet belazerd te worden. Dat neigt naar hi-low. Is de vastlaagstrategie van Jumbo ook niet een wassen neus? Er is een rookgordijn aan prijslijnen en seizoenaanbiedingen en een heel groot deel van het assortiment is bewust ‘onvergelijkbaar’. Is de echte prijsafstand tussen Jumbo en andere ketens nog steeds zo groot als vroeger? Moet er niet een slim extra vleugje aanbiedingen - weinig, maar echt diep - worden toegevoegd?
Uiteindelijk moet Jumbo vooruit, steady bouwen aan een voorspelbare operatie. Dat is wat klanten en ondernemers uiteindelijk wensen. Die opdracht kan Jumbo juist nu echt op zich gaan nemen.
