ZEIST - Een nieuw supermarktjaar staat in de boeken. Distrifood zet de belangrijkste ontwikkelingen van de voorbije jaargang op een rijtje. Van de fusie van Plus en Coop tot de onverwachte stap van Jan Linders.

Januari: Plus en Coop officieel samen

UTRECHT - Plus en Coop zijn vanaf 3 januari officieel één bedrijf. Dat betekent dat de integratie van de hoofdkantoren en de gigantische ombouwoperatie kunnen beginnen.

De vorig jaar aangekondigde fusie tussen Plus en Coop wordt formeel afgerond. Aan het einde van de vorige jaargang volgde onder voorwaarden de goedkeuring van kartelwaakhond ACM. De eerste Coop-Plus die de deuren opent, is in april de nieuwbouwwinkel van ondernemer Richard Langeland in het Friese Heeg. Later in het jaar komt de ombouw van bestaande Coop-supermarkten op gang en het gaat dan ook direct hard. Gemiddeld gaan er twee supermarkten per week over. Halverwege oktober wordt de mijlpaal van 50 omgebouwde supermarkten aangetikt. Aan het einde van het jaar staat de teller al op zo’n 80 supermarkten.

Historisch moment. De eerste als Plus geopende voormalige Coop. Foto: Anne van der Woude

Plus moet 12 supermarkten afstoten

Het fusiebedrijf van Plus en Coop moet 12 supermarkten afstoten. In april wordt daarbij een belangrijke slag geslagen. Boni neemt 8 van de 12 vestigingspunten over. Opvallend daarbij is dat daar 3 ondernemerswinkels bij zijn. In de weken daarna bereikt Plus-Coop hierover overeenstemming met de getroffen ondernemers en vinden ook de andere vier supermarkten een nieuwe eigenaar. Het Zuid-Hollandse Noorden heeft eind september de primeur van de nieuwe formule Plus Vandaag. Het is een van de in totaal 6 pilotstores voor de aangepaste formule voor kleinere vestigingspunten. De codenaam voor de operatie binnen Plus is Asterix, zo bericht Distrifood.

Verder in het nieuws:

Dirk van den Broek en Dekamarkt gaan juist officieel juridisch zelfstandig verder. Detailresult blijft een aantal overkoepelende diensten verzorgen.
Jumbo kondigt een samenwerking met flitsbezorger Gorillas aan en wordt toeleverancier van de darkstores.
Directeur marketing Peter de Roos van Lidl vertrekt naar de Britse tak van de discounter. Erik van den Hoogen volgt hem op.
Jumbo grijpt in het jubileumjaar nipt naast een omzetmijlpaal. In 2021 stokt de omzet van het bedrijf op €9,9 miljard.

Februari: Enorme prijsstijgingen in de supermarkten

ZEIST - De oplopende kosten zetten de verhoudingen tussen
supermarktketens en fabrikanten fors onder druk. Prijzen stijgen in recordtempo.

De gaten in de schappen van onder meer Albert Heijn, Jumbo en Plus vallen in februari nadrukkelijk op. Fabrikanten willen de hogere kosten voor onder meer energie en transport doorberekenen in de inkoopprijs. Supermarkten gaan daar niet zonder slag en stoot mee akkoord, wat zorgt voor moeizaam verlopende jaargesprekken en uiteindelijk lege schappen.

Lege schappen bij Jumbo door prijsonderhandelingen. Foto: Distrifood

Inleiding voor turbulent jaar rond prijsniveau supermarkten

Het blijkt uiteindelijk slechts de inleiding voor een turbulent jaar, waarin supermarkten er niet in slagen om het prijsniveau onder controle te houden. Dit wordt versterkt door de Russische inval in Oekraïne, waardoor vooral de energiekosten enorm oplopen. Eigenlijk wordt alles in het proces van inkoop door fabrikanten, het productieproces zelf, tot de verkoop in de supermarkten zelf, duurder.

Slaan fabrikanten ook een slaatje uit de hogere kosten?

Supermarkten vermoeden dat fabrikanten echter ook een slaatje proberen te slaan uit deze trend door prijzen extra te verhogen. De florissante jaarcijfers van vooral de grote foodfabrikanten, die regelmatig naar buiten komen, voeden dit wantrouwen. Het zorgt ervoor dat de verhoudingen het hele jaar verstoord blijven en inkopers gedetailleerde informatie over de kostenstijgingen opeisen.

Prijzen in de supermarkten wijzigen bijna wekelijks

De bijna wekelijkse aanpassing van de prijzen in de supermarkten kunnen daarmee niet worden voorkomen. De zogenoemde foodinflatie is daarmee een van de belangrijkste thema’s van het supermarktjaar 2022. Het gemiddelde prijsniveau in Nederlandse
supermarkten loopt in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder op met dik 14 procent. Dat zijn in de moderne geschiedenis van de Nederlandse levensmiddelenhandel ongekende cijfers.
Het leidt ook tot aanpassing van het gedrag door consumenten. Huismerken winnen terrein op A-merken, terwijl klanten tevens vaker naar discounters gaan voor hun boodschappen. Opvallend is dat huismerken in prijs wel harder omhoog gaan dan A-merken. Voor consumenten blijven het echter wel de voordeligere keuzes. Het is echter ook vooral het versassortiment van supermarkten dat hard in prijs stijgt.

Omzet supermarkten stijgt door inflatie dit jaar toch

De oplopende prijzen zorgen er ook voor dat de omzet van Nederlandse supermarkten stijgt, hoewel het verkochte volume onder invloed van het verdwijnen van beperkende coronamaatregelen wel daalt. Het lijkt erop dat de prijsstijgingen in de supermarkten ook komend jaar een belangrijk thema blijven in de foodbranche.

Verder in het nieuws:

Aldi meldt dat de vernieuwingsoperatie van winkels, assortiment en marketing vruchten afwerpt. Het marktaandeel heeft de weg naar boven gevonden.
De familie Lemkes opent in Dordrecht een Jumbo Foodmarkt van 3400 vierkante meter. Volgens betrokkenen misschien wel de mooiste supermarkt van Nederland.
Jumbo kondigt aan de komende drie jaar een miljoen per jaar te steken in voetbalploeg PSV. Jumbo doet dit via het sponsorvehikel Brainport Eindhoven, waar ook onder meer ASML en VDL bij betrokken zijn.
Jumbo verandert de organisatie op het hoofdkantoor in Veghel en definieert in aanvulling op de 7 Zekerheden ook vier kerntaken. De operatie moet onder meer de omnichannelaanpak versterken en de kwaliteit van het asssortiment verder verbeteren.
Hardloper Churandy Martina kondigt aan met een dienst voor flitsbezorging te beginnen waarbij boodschappen hardlopend worden bezorgd. Dit blijkt uiteindelijk een pr-stunt te zijn voor zijn atletiekactiviteiten.

Maart: Invoering statiegeld op blik op komst

DEN HAAG - De Nederlandse regering kondigt de invoering van statiegeld op blikjes aan. Supermarkten maken in maart bekend de blikjes zelf in te gaan zamelen.

Het statiegeld op blikjes moet op 1 februari 2023 ingaan. Supermarkten zijn hier niet blij mee omdat het innemen van de blikjes op een aantal manieren voor problemen zorgt. De branche kondigt in maart aan dit toch te gaan doen door de opzet van een toekomstbestendig systeem dat op de toekomst is voorbereid. In de praktijk valt dit echter niet mee.

AH’er Heico Wansink werkt al met de ingezamelde blikjes die automatisch worden geplet. ‘Je hebt wel wat extra schoonmaak aan de automaat.’ Foto: Distrifood

Uitstel is nodig en megaboete dreigt

Industrie en handel riskeren inmiddels zelfs een boete van €28 miljoen omdat de systemen niet op tijd klaar zijn. Op de valreep pleiten de partijen dan ook voor uitstel van het statiegeld naar 1 april 2023. Vooral de aanpassing van de IT-systemen is volgens de partijen lastig. Aanpassing van het IT-systeem voor statiegeld op blikjes kon pas beginnen in september 2022 volgens het Afvalfonds, toen de invoering van het nieuwe statiegeldsysteem op kleine petflessen was afgerond.

'Supermarkten hebben zich te lang verzet tegen statiegeld op blik

Recycling Netwerk Nederland veegt deze argumentatie echter van tafel. Volgens de milieuclub hebben supermarkten dit over zichzelf afgeroepen door zich te lang te verzetten tegen in het inzamelen van de blikjes. Recycling Netwerk Nederland stelt dat de blikjes eenvoudig kunnen worden toegevoegd aan de bestaande inzameling van statiegeldflessen.

Raad van State zet streep door invoering in januari

De Raad van State zette uiteindelijk begin december een streep door de invoering op 1 januari. Het gevraagde uitstel tot 1 april om de voorbereidingen af te ronden, wordt door de hoogste bestuursrechter verleend. Het gaat straks om enorme aantallen. In Nederland worden jaarlijks 2,5 miljard blikjes verkocht.

Verder in het nieuws:

Lidl heropent zijn vestiging in Uden. Deze winkel geldt als de
‘oer-Lidl’, omdat het een kwart eeuw geleden een van de eerste Lidls in Nederland was.
Plus-ondernemer Quido Hoffman overlijdt op 58-jarige leeftijd. Dit leidt tot een politieonderzoek.
Plus zet stappen op het gebied van het verder klimaatneutraal maken van de agf-afdeling. Alle bananen zijn vanaf maart klimaatneutraal en later in het jaar stromen klimaatneutrale ananassen, vers sinaasappelsap en aubergines in.
Plannen lekken uit rond de vernieuwing van de Echt Vers-formule van AH. Deze is later in Pijnacker voor het eerst te zien.
Albert Heijn onthult een ambitieus plan om het aantal elektrische laadplekken bij zijn supermarkten te vergroten.

April: Tegenwind voor flitsbezorgers

AMSTERDAM - De gemeente Amsterdam kondigt in april aan drie darkstores van flitsbezorgers te sluiten. De overlast loopt de spuigaten uit.

Amsterdam is niet de enige gemeente waar flitsbezorgers onder vuur liggen. Steeds meer gemeenten ergeren zich aan de lelijke darkstores en overlastgevende bezorgers van partijen als Flink, Getir, Gorillas en Zapp. Rechters bevestigen steeds weer dat de darkstores geen winkels zijn en dat de mini-dc’s van flitsbezorgers niet in bestemmingsplannen passen. De snelle groei van de met veel kapitaal gefinancierde internationale bedrijven wordt erdoor verstoord.

Een vestiging van Getir in Rotterdam. Foto: Roel Dijkstra

Stijgende rente volgende kink in de kabel

Het is niet de enige kink in de kabel voor de flitsbezorgers in 2022. De oplopende verliezen en de stijgende rente zorgen ervoor dat vers kapitaal lastiger te verwerven is. Vrijwel alle partijen kondigen reorganisaties aan. Gorillas trekt zich in Nederland zelfs terug uit een aantal steden. Zeker aan het begin van het jaar ontdekken echter wel steeds grotere groepen klanten het gemak van snelle bezorging.

Gedragscode en andere maatregelen brengen geen verlichting

Een gedragscode voor de bezorgers en het opknappen van de darkstores helpen de flitsbezorgers vooralsnog niet. Getir bouwt een darkstore om tot gemakswinkel, om zo sluiting door de gemeente Amsterdam te voorkomen. Ook dit vestigingspunt moet echter dicht.

Flitsdiensten verliezen ook aan populariteit bij klanten

Onder invloed van de stijgende prijzen stopt bovendien een deel van de klanten in de loop van het jaar met bestellen bij flitsbezorgers. De periode van razendsnelle groei is vooralsnog voorbij. Zapp trekt zich in het najaar helemaal terug van de Nederlandse markt, en in december wordt bekend dat Getir zijn concurrent Gorillas gaat overnemen. Daarmee lijkt ook de consolidatieslag in de wereld van de flitsbezorgers
begonnen te zijn.

Verder in het nieuws:

Onderzoeksbureau GfK meldt dat het marktaandeel van prijsformules stijgt ten koste van meer servicegerichte supermarktketens.
Frits van Eerd herhaalt het doel om 100 Jumbo’s in België te openen. De groei in aantal winkels gaat minder hard dan Jumbo eigenlijk wil.
Albert Heijn rolt AH Verpakkingsvrij uit naar 50 supermarkten en kondigt de plaatsing van pakjesautomaten in 700 supermarkten aan.
Vomar begint een test met de verkoop van maaltijden van Landmarkt.
Spar maakt werk van de formule Tosti Club en rolt het concept snel uit naar meer locaties langs de snelweg of in gemakswinkels.

Mei: Supers bereiden zich voor op tabaksban

KAMPEN - Coop-ondernemer Tim Veldhuis opent tegenover zijn supermarkt in Kampen een Primera-vestiging. Hij is een van de vele mensen in de supermarktbranche, die zich voorbereiden op de komende tabaksban in supermarkten.

Supermarkten mogen vanaf 1 januari 2024 geen tabakswaren meer verkopen. Tijdens 2022 zoeken formules en ondernemers naar manieren om hiermee om te gaan. Zo test Albert Heijn in Pijnacker voor het eerst een winkel zonder sigarettenverkoop. Het gaat ten koste van de servicebalie, die zonder de marge van tabak niet meer rond te rekenen is. Het effect is duidelijk. De Primera in het winkelcentrum verkoopt drie keer zo veel tabak als voorheen.

Coop-ondernemer Tim Veldhuis en een van zijn Primera-winkels. Foto: Distrifood

Supermarkten zetten in op losse tabakswinkels

Coop-man Veldhuis, die al eigenaar was van een Primera, is een van de ondernemers die ervoor kiest om in de buurt van de supermarkt een losse winkel te openen voor tabaksverkoop. Later in het jaar opent hij zelfs nog een derde Primera, en de ondernemer heeft plannen om nog meer van deze
tabak- en gemakwinkels te openen. Ook op andere plekken in Nederland kiezen ondernemers ervoor al dan niet onder een formule los tabak te gaan verkopen. Ook op formuleniveau wordt hiernaar gekeken. Bijvoorbeeld door Dekamarkt op drie locaties.

Tabaksban kan veel supermarkten de kop kosten

Dat supermarkten naar opties zoeken, is te verklaren. Op de valreep van 2021 wijst onderzoek in opdracht van het kabinet uit dat de tabaksban 500, vooral kleinere, supermarkten de kop kan kosten. Het Vakcentrum vreest daarbij vooral voor supermarkten in de buurt van de Belgische en Duitse grens. In die landen blijft de verkoop van rookwaren vooralsnog op de oude voet doorgaan. Het Vakcentrum pleit tijdens het jaar voor uitstel van de
tabaksban, maar krijgt daar vooralsnog de handen niet voor op elkaar.

Groepen longartsen voeren druk op supermarkten op

Intussen voeren bijvoorbeeld groepen longartsen de druk op
supermarkten op om al eerder te stoppen met de verkoop van tabak. Behalve Lidl, dat eerder de verkoop al beëindigde, geven supermarkten aan dit niet te gaan doen. Daarmee is de tabaksban vermoedelijk ook een onderwerp dat in 2023 in het nieuws blijft komen.

Verder in het nieuws:

Harry Westra stopt als commercieel directeur. Hij wordt in die functie opgevolgd door Leendert van Eck, die tot het laatst algemeen directeur van Deen was.
Douwe Snel gaat weg bij Jumbo. Hij kiest voor een toppositie binnen start-up Plantlab.
Detailresult stelt oud-Unilever- man Floris van Woerkom aan als nieuwe topman. Hij volgt Bart Oprel op, die bij Dekamarkt aan de slag gaat als algemeen directeur.
Plus-ondernemer Serdar Tolenaar boekt veel succes met zijn Mama’s Maaltijden. Later in het jaar besluit hij zelfs zijn supermarkt te verkopen om zich hier helemaal op te kunnen richten.
Jan Linders opent vier nieuwe supermarkten. Het betreft winkels die de formule na een deal met Jumbo in handen heeft gekregen.
Lidl doorbreekt wereldwijd een belangrijke omzetgrens. De prijsvechter komt voor het eerst op een omzet boven de €100 miljard.
Ekoplaza kiest voor een andere opzet met de overgenomen
Marqt-winkels. Deze gaan onder formulenaam Ekoplaza Foodmarqt verder.
Steeds meer westerse bedrijven trekken zich terug uit Rusland. Dit heeft als gevolg dat lokale bedrijven met varianten op onder meer Coca-Cola en McDonald’s op de proppen komen.
Ochama sluit een samenwerking met Blokker en opent onder meer op 30 lokaties in winkels afhaalpunten voor bestellingen.

Juni: AH bezorgt landelijk maaltijden

ZAANDAM - Albert Heijn begint onder de naam Maaltijd Thuis met het landelijk thuisbezorgen van maaltijden. Het is een van de nieuwe online initiatieven van Albert Heijn.

De dienst is bedoeld voor klanten die hulp kunnen gebruiken bij de maaltijd of die op zoek zijn naar gemak. Een markt die zo’n €1,2 miljard waard is en snel groeit. Albert Heijn haakt bij de nieuwe dienst in op de bestaande dienstverlening van Food Connect, dat dezelfde eigenaar heeft als agf-leverancier Vezet.

Samenwerking past bij andere stappen die AH zet

De samenwerking met een partner past binnen de strategische doelen van Albert Heijn om om assortiment via meerdere kanalen naar de klant te brengen. Deze stap past in eerdere stappen, zoals om in 100 BP-benzinepompen met AH To Go aanwezig te zijn, en om met Selecta tot de kantorenmarkt toe te treden. Gemene deler is dat AH strategische samenwerkingen zoekt met partners die kennis en locaties kunnen inbrengen.

De dienst richt zich nadrukkelijk ook bijvoorbeeld op kleinere zorginstellingen en bedrijven. Die markt zou binnen de onlineactiviteiten van Albert Heijn goed zijn voor zo’n 20 procent van de omzet. AH volgt met de dienst in het spoor van Poiesz (Van Smaak) en Boon (Zorgboodschap), die zich eerder al richtten op dezelfde doelgroepen.

Albert Heijn zet ook stapjes in flitsbezorging

Het is niet de enige innovatie van Albert Heijn op onlinegebied. Zo breidde de marktleider in april al de samenwerking met Deliveroo en Thuisbezorgd.nl uit. Daarmee stapt AH voorzichtig in de markt van flitsbezorging. Het thuisbezorgen gebeurt in dit geval vanuit winkels en volgt een eerdere test met Allerhande Kookt op. Deliveroo beëindigt overigens later in het jaar zijn activiteiten in Nederland.

AH stopt wel met Picnic-kloon AH Compact

Het is niet alleen maar goed nieuws voor AH op onlinegebied. Zo stopt de marktleider met zijn Picnic-kloon AH Compact. Vanaf 26 november kunnen klanten geen bestellingen meer plaatsen. De dienst was in ruim 50 steden actief. Hoewel het bedrijf geen reden opgeeft voor het stoppen met de dienst, is gebrek aan interesse bij consumenten waarschijnlijk. Post-corona is de snelle groei van de onlinemarkt gestopt en Compact concurreert bovendien met de reguliere onlinesupermarkt van Albert Heijn.

Verder in het nieuws:

Dirk stopt onder invloed van de stijgende prijzen definitief met
multibuy-aanbiedingen. De formule wil niet dat klanten méér moeten kopen om minder te betalen.
Plus is in het GfK Zomerrapport de nummer één onder de landelijke formules. Bij de regionale ketens krijgt Poiesz het hoogste rapportcijfer.
Directeur Susan Bun van AH-franchiser AH Bun overlijdt op 63-jarige leeftijd.
Albert Heijn krijgt met Hemelvaart te maken met een uitzonderlijke storing. Daardoor konden bij klanten in verschillende delen van het land geen boodschappen worden bezorgd.
Het nieuwe winkelmodel waar Jumbo sinds een jaar mee werkt blijkt een negatief, in plaats van een positief effect te hebben op de personeelsbezetting in de winkels.
De Leussink-broers breiden hun imperium verder uit met de opening van een Jumbo in de historische melkhal in Enschede.

Juli: Boerenonvrede leidt tot blokkade supermarkt-dc’s

LEIDSCHENDAM - Boze boeren blokkeren vooral in juli op grote schaal distributiecentra van supermarkten. Dit leidt tot grote problemen bij de belevering van supermarkten. Branchekoepel CBL schat de schade tussen de €30 en €45 miljoen.

De stikstofproblematiek domineert het nieuws in 2022 en leidt tot grootschalige onenigheid tussen de boerensector en het kabinet. Op 4 juli verschijnen op verschillende plekken in het land tractoren voor de poorten van supermarkt-dc’s. Daarmee wordt de logistiek van onder meer Albert Heijn, Aldi, Coop, Jumbo, Lidl en Plus in ieder geval deels verstoord. In de dagen en weken daarna worden deze acties op kleinere schaal herhaald.

Boeren blokkeerden het dc van Lidl in Oosterhout. Foto: Distrifood

Boosheid over inkoopprijzen supers speelt ook een rol

Op de achtergrond speelt ook de onvrede van boeren over inkoopprijzen een rol in de protesten. In totaal vinden er in de eerste periode van de protesten zo’n 20 blokkades van distributiecentra van supermarkten plaats. Hoewel het Centraal Bureau voor de Levensmiddelenhandel (CBL) wel onderzoekt of de schade hersteld kan worden, besluiten de supermarkten uiteindelijk om zelf de schade te nemen.

In de loop van april kondigen steeds meer gemeenten noodverordeningen af om een einde te maken aan de blokkades. Hierdoor komt de supermarktlogistiek weer op gang. Door de instelling van de commissie Remkes haalt het kabinet in ieder geval tijdelijk een deel van de spanning uit de lucht en zien boeren af van verdere acties.

Supermarkten gaan in gesprek met Johan Remkes

In september spreekt een delegatie van supermarkten en fabrikanten met Johan Remkes. Daarin bieden supermarkten aan bij de boeren waarmee zij zaken doen een hogere kostprijs te betalen om ze zo te helpen een uitweg uit de stikstofcrisis te vinden. Supermarkten doen echter maar zaken met 20 procent van de Nederlandse boeren.

Verder in het nieuws:

Picnic haalt een deel van zijn wagenpark naar de kant vanwege verschillende branden. Een onderzoek moet meer duidelijkheid bieden.
IRI bericht dat supermarkten afstevenen op een nooit eerder
vertoonde omzetdip.
Aldi opent in Utrecht de allereerste kassaloze supermarkt van
Nederland. De winkel zit in het centrum van de stad en is een proef namens heel Aldi Nord.
Een aantal van de AH-counters in tankstations is dicht vanwege personeelsgebrek.
Onderzoeksbureaus Nielsen en GfK kondigen aan samen verder te gaan.
Hoogvliet sluit een partnership met voetbalclub Feyenoord.

Augustus: Dirk en Vomar geven stevig prijssignaal af

ALKMAAR - Dirk en Vomar reageren op de toenemende onrust over prijsstijgingen in de supermarkt met stevige prijssignalen.

Dirk zet in augustus de toon met de bekendmaking de prijzen van meer dan 100 producten tot het einde van het jaar niet te verhogen. Voor het einde van de maand breidt de formule dit nog verder uit door prijsverlagingen bij 200 producten. Kort daarvoor maakt Vomar bekend 300 basisartikelen in prijs te verlagen. De twee ketens willen daarmee hun klanten helpen de koopkrachtcrisis het hoofd te bieden.

Vomar besloot eerder al de broodprijzen te bevriezen

Eerder in het jaar nam Vomar al het opmerkelijke besluit om de broodprijzen te bevriezen. Brood is een van de assortimentsgroepen waar de productiekosten stevig stijgen, onder meer door de oorlog in Oekraïne. Dit leidt tot een golf aan berichtgeving over financiële problemen met ambachtelijke en industriële bakkers.

Dirk stopt met televisiereclame

Dirk van den Broek stopt met het uitzenden van televisiereclame. De besparing investeert de supermarktketen in het prijsniveau van zijn winkels. Directeur Marcel Huizing benadrukt dat de stappen niet bedoeld zijn als het begin van een prijzenoorlog in de supermarktsector. ‘Nee, wij hebben er bewust voor gekozen om als eerste in Nederland rigoureuze maatregelen te nemen om de koopkrachtcrisis van onze klanten tegen te gaan.’

Formules leggen steeds meer de nadruk op goedkoop deel assortiment

Ook bij andere formules komt de nadruk meer te liggen op het goedkopere deel van het assortiment. Een opmerkelijke stap komt later in het jaar van Albert Heijn, dat in zijn winkels schermen ophangt waarop prijzen rechtstreeks worden vergeleken met die van andere supermarktketens. De marktleider wil daarmee laten zien in het assortiment niet duurder te zijn dan formules met een goedkoper imago.

Consumenten passen inderdaad hun gedrag aan

Onderzoek van het bureau Motivaction laat in december zien dat consumenten hun gedrag inderdaad aanpassen vanwege de stijgende prijzen. Zo zegt 80 procent van de ondervraagden steeds meer de hand op de knip te houden. Zeker 25 procent koopt tegenwoordig minder producten van A-merken om te bezuinigen. Een grotere groep – ruim 33 procent – kiest steeds vaker voor het huismerk van een supermarkt. Daarnaast is te zien dat de gemiddelde Nederlander afstapt van kant-en-klare maaltijden en zelf in de keuken gaat staan. Een derde laat weten bewust naar de goedkoopste keten te gaan om zo de beste deals te scoren. Discounters profiteren dan ook van de hoge prijzen.

Verder in het nieuws:

Albert Heijn test in een aantal winkels een aanpassing van het
vorig jaar ingevoerde nieuwe besturingsmodel. In circa 10 kleinere winkels test de marktleider het combineren van de rol van manager vers en manager service en één supermarktmanager voor twee vestigingen.
Frits van Eerd zegt in een interview dat de top-100 producten die Jumbo verkoopt niet onder de noemer gezond vallen.
De non-foodverkopen van Lidl vallen al enige tijd tegen. De prijsvechter kiest er daarom voor om veel minder non-food in te kopen.
Harry Westra laat weten dat hij na zijn vertrek bij Poiesz niet meer terugkeert in de supermarktwereld.
Supermarktketen Boni viert het 50-jarige bestaan met een grote campagne waarin onder meer een auto, reischeques en een ballonvaart worden weggegeven.
De nieuwe eigenaren van Spar University geven aan de komende jaren flink te willen groeien.
Uit een prijzentest komt naar voren dat de Belgische Jumbo-vestigingen goedkoper zijn dan die in Nederland.
Superunie doet vanwege de inval van Rusland in Oekraïne de naam Russisch ei-salade in de ban.

September: Fiod valt binnen in huis Frits van Eerd

HEESWIJK-DINTHER - Fiod en andere opsporingsdiensten vallen halverwege september binnen bij Jumbo-topman Frits van Eerd. Hij staat nog altijd onder verdenking van betrokkenheid bij een grootschalige witwasaffaire.

Van Eerd is één van de negen mensen die worden aangehouden op die dag. Hoofdverdachte is een 58-jarige bekende van Van Eerd uit de motorcrosswereld. De opsporingsautoriteiten komen niet alleen bij verschillende verdachten in actie, maar vallen ook binnen bij een loods bij het hoofdkantoor van Jumbo.

Veel rond witwaszaak blijft vooralsnog onduidelijk

Exacte details over de zaak zijn nog altijd niet bekend. Het duurt dagen voordat Van Eerd weer op vrije voeten is. Volgens bronnen spelen onder meer dure motoren een rol in de zaak. Als Van Eerd weer vrij komt spreken familie, directie en raad van commissarissen in een gezamenlijke verklaring van een ‘heftige periode’. Jumbo laat verschillende keren weten dat het een privézaak is van Van Eerd en er geen betrokkenheid is van het supermarktbedrijf.

Frits van Eerd tijdelijk weg als topman van Jumbo

Op 23 september trekt Frits van Eerd zich tijdelijk terug als topman van Jumbo. Zijn vervanging wordt voorlopig intern geregeld. De eerder dit jaar naar de raad van commissarissen overgestapte Ton van Veen gaat als gedelegeerd commissaris leiding geven aan het directieteam. Zus Colette Cloosterman-van Eerd zal als gedelegeerd commissaris de verbindende rol vervullen tussen de organisatie, de raad van commissarissen (RvC) en de familie.

Tonnen aan contant geld gevonden in huis Frits van Eerd

In november melden direct bij het onderzoek betrokkenen dat bij de inval in het huis van Frits van Eerd tonnen aan contant geld zijn gevonden. Ook wordt dan duidelijk dat Jumbo KPMG heeft ingeschakeld om onderzoek te doen naar de interne procedures bij de formule. Pas als de resultaten van dit onderzoek bekend zijn, kan eventueel de terugkeer van Frits van Eerd op tafel komen. Dat zou dan ook afhankelijk zijn van de status van het juridische onderzoek naar zijn betrokkenheid bij de witwaszaak.

Zaak mogelijk pas in 2024 voor de rechter

Deze blijft zich uitbreiden. Zo richten onderzoekers zich nu ook op een al lopend witwasonderzoek naar een paardenfokkerij in Assen. Deskundigen verwachten niet dat de zaak al komend jaar voor de rechter komt. Dit zal hoogstwaarschijnlijk pas in 2024 gebeuren.

Verder in het nieuws:

De winnaars van het GfK Versrapport worden bekend. Nettorama wint in agf en stoot daarmee na jaren Lidl van de troon. Hoogvliet wint in brood en Poiesz in vlees.
De Jumbo Foodmarkt in de Mall of the Netherlands in Leidschendam is dagen dicht vanwege overlast door muizen.
Topman Dave Pieters vertrekt om persoonlijke redenen binnen een jaar na zijn aantreden alweer bij Hoogvliet. Fred van Heyningen treedt als interim aan bij de supermarktketen.
Albert Heijn neemt ontzilt zeewater op in het assortiment, maar verwijdert dit binnen een week na een storm van kritiek.
Onder invloed van de stijgende prijzen passen verschillende formules de drie voor €5-aanbiedingen met tapas aan.
AH rolt Overblijvers uit en bouwt de naam uit tot breder merk.

Oktober: Jumbo en ondernemers akkoord over stelsel

VEGHEL - Jumbo en de ondernemersvereniging hebben overeenstemming bereikt over het conditiestelsel voor de komende 4 jaar.

Het nieuwe stelsel past volgens de betrokkenen bij de eerder in het jaar aangescherpte concernstrategie van Jumbo. Het moet ondernemers onder meer helpen om verder te groeien in vers en verskeukens en de formule klaar te maken voor de komende jaren.
Inmiddels wordt meer dan de helft van de supermarkten van de formule geleid door een zelfstandige ondernemer.

Personeel van Jumbo Leussink voor de nieuwe supermarkt. Foto: Jumbo

Groei voor verschillende grote Jumbo-franchisers

Verschillende franchisers komen in 2022 in het nieuws door groei. Zo opent multifranchiser Edward Koornneef in Naaldwijk zijn tweede Jumbo Foodmarkt. De Maripaan Groep opent in Groningen in de wijk Meerstad een architectonisch bijzondere supermarkt, die in de media wordt vergeleken met een kathedraal. Jumbo Kooistra opent zijn tweede supermarkt in Noord-Holland, wat tevens de 11e is in totaal. Het familiebedrijf onder de vlag van Jumbo uit de ambitie door te groeien naar 20 supermarkten. Jumbo verliest ook een bekend gezicht. De prominente Jumbo-ondernemer Titus Vogt besluit zijn supermarkt in het Friese Dokkum te verkopen.

Zorgen over het financiële model van Jumbo

Intussen zijn er ook zorgen over het financiële model van Jumbo. Financieel expert Jeroen Lustig van A-Insights berekent in Distrifood dat Jumbo de afgelopen jaren omzet heeft gekocht ten koste van de marge. Het nieuwe conditiestelsel zorgt echter volgens betrokkenen voor een gezond rendement voor de aangesloten ondernemers.

Verder in het nieuws:

Albert Heijn botst naar aanleiding van een uitzending met het tv-programma Keuringsdienst van Waarde. Dit bericht volgens het supermarktbedrijf onzorgvuldig en onvolledig over de Beter voor Natuur & Boer-programma’s van AH.
Sander van der Laan is een van de deelnemers aan een nieuwe kapitaalronde van onlinesuper Crisp.
Plus kiest ervoor de beeldschermen in winkels voor narrowcasting uit te rollen.
Spar lanceert het Foodclub-concept, waarbij de nadruk nog sterker komt te liggen op foodservice.
Aldi Nord sluit zijn winkels eerder om zo energie te besparen.

November: Supers lopen WK-bonus mis

ZEIST - Het WK voetbal in Qatar levert Nederlandse supermarkten niet de gebruikelijke omzetplus op. Het omstreden wereldkampioenschap zorgt voor meer issues.

Het winter-WK stelt de Nederlandse supermarkten voor de nodige uitdagingen. Niet alleen is de speellocatie omstreden vanwege verhalen over corruptie, mensenrechten en dode gastarbeiders, het overlapt ook met de traditionele start van de feestdagencampagnes.

Normale omzetstijging door kampioenschap blijft uit

De exacte afrekening moet nog volgen, maar het lijkt erop dat
supermarkten bij lange na niet de omzetplus hebben geboekt die bij een WK in de zomer hoort. De Oranjekoorts in heel Nederland was duidelijk minder. Winkelstraten en buurten kleurden minder oranje dan normaal.

Sommige supers doen niets, AH kiest voor inclusief, Jumbo-spotje valt slecht

Verschillende supermarktketens laten tijdens het jaar weten helemaal niets te gaan doen met het voetbalkampioenschap, andere komen met bescheiden uitbreidingen in het assortiment en kleinschalige spaaracties. Ook bij individuele ondernemers ontbreekt het enthousiasme voor het kampioenschap in Qatar.
Eigenlijk kiezen alleen Albert Heijn en Jumbo voor grootschaligere campagnes.

Albert Heijn is de officiële partner van de KNVB en zet onder het motto ‘samen kleuren we Oranje’ een inclusieve campagne op. Daarin fungeren verschillende internationals en zelfs bondscoach Louis van Gaal zelf. Flemming en Typhoon schrijven het nummer Allemaal Oranje voor de marktleider. De campagne van Albert Heijn loopt tijdens het hele WK door. Dat geldt niet voor wat Jumbo bedacht heeft. Een reclamespot met hossende bouwvakkers wordt gezien de verhalen over de abominabele werkomstandigheden van de bouwvakkers die de WK-stadions hebben gebouwd, neergesabeld. De spot wordt ‘smakeloos’ en ‘schaamteloos’ genoemd. Human Rights Watch noemt het een ‘schandalige en beledigende reclame’.

Jumbo zei juist zich bewust te zijn van de gevoeligheden

De reclame is extra opmerkelijk, omdat de supermarktketen voor het WK juist aangaf zich bewust te zijn van de gevoeligheden rond het toernooi en bij het besluit om toch met een campagne te komen een zorgvuldige afweging zegt te hebben gemaakt. Jumbo gaat vrijwel direct na de ophef door het stof en trekt het spotje in. ‘We realiseren ons nu dat in deze reclame een link te maken is naar de erbarmelijke arbeidsomstandigheden in Qatar en dat is nooit onze bedoeling geweest’, meldt Jumbo. ‘Dit betreuren we ten zeerste en we bieden hiervoor onze welgemeende excuses aan.’

Verder in het nieuws:

Brancheorganisaties in de detailhandel luiden de noodklok over de stijgende huren, energiekosten en loonkosten die zorgen voor een alarmerende situatie. Ze eisen actie van het kabinet.
Plus zet een streep door Telesuper, de Coop-dienst voor de zakelijke markt.
Cees Zwanenburg (Vomar) heeft een goed financieel jaar achter de rug. Zijn kapitaal is volgens zakenblad Quote met 16,7 procent toegenomen naar €350 miljoen.
Plus kiest ervoor om Fred Bosch weer de verantwoordelijkheid te geven over de Coop-winkels. Hij was de cfo binnen de fusie-onderneming.
Dirk van den Broek heropent zijn oer-vestiging in Amsterdam.
Plus begint met de bouw van een volledig nieuw distributiecentrum. Het supermarktbedrijf heeft hiervoor een locatie in Deventer gevonden.
Albert Heijn zet de Prijsfavorieten extra in het zonnetje en breidt het aanbod van deze goedkope producten verder uit.

December: Jan Linders verder binnen AH

NIEUW BERGEN - Jan Linders houdt op als zelfstandige formule, maar niet als bedrijf. De supermarktketen gaat verder als AH-franchiser.

Het overgrote deel van de Jan Linders-supermarkten wordt de komende maanden omgebouwd naar Albert Heijn. Een groep van 11 supermarkten gaat niet om naar Albert Heijn. Hiervoor worden nieuwe eigenaren gezocht. Als onderdeel van de deal neemt Jan Linders 10 supermarkten in het zuiden van het land over van Albert Heijn. Deze gaat Linders als franchiser bestieren.

AH neemt het distributiecentrum van Jan Linders over

Het distributiecentrum (dc) van Jan Linders in Nieuw Bergen wordt overgenomen door Albert Heijn, waarbij het de functie van dc blijft vervullen. Alle medewerkers van het distributiecentrum behouden hun baan. Het servicekantoor van Jan Linders gaat in een nieuwe en compacte vorm verder als servicekantoor van de franchiseonderneming. Het is niet direct duidelijk hoeveel banen hierbij eventueel verloren gaan. Hierover moet in de loop van 2023 meer duidelijkheid komen.

Gekozen oplossing van Jan Linders is uniek

Jan Linders kiest hiermee voor een voor Nederland in ieder geval unieke oplossing. Omdat de winkels niet van eigenaar wisselen, hoeft de transactie niet aangemeld te worden bij kartelwaakhond ACM. Gezien de vele veranderingen in de branche zag de familie Linders een zelfstandige toekomst op de lange termijn niet zitten, maar verkopen was ook geen optie.